Haber: Yeliz Sancaktaroğlu
Geçmişten bugüne, dünyanın her noktasında, her kültürde, her gelenekte ve her damakta farklı bir anlamı olan kahve, günümüzün en yaygın tutkularından biri. Kahvenin özellikle gençler arasında popülaritesinin artmasıyla birlikte “kahve nesilleri” adı verilen trendler ve Baristalık mesleği de önem kazanmaya başladı.
Siz de görmüyor musunuz elinde kocaman bir karton bardakla yürüyen, taşıtlara binen gençleri? Burnunuza daha sık çalınmıyor mu mis gibi kahve kokusu? Kentin, özellikle de Kadıköy’ün sokakları buram buram kahve kokmuyor mu? Her geçen gün butik kahve dükkanları, kahve zincirleri çoğalmıyor mu?
Kahve oldu bitti tüm zamanların modasıydı. Keyif için, sağlık için, muhabbet için, sosyalleşmek için, tiryaki olunduğu için tüketilen, şifalı yönleriyle tercih edilen, kimi ritüellerde kullanılan evrenselleşmiş bir içecekti. Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı olduğu gibi, kimine göre de kahve bahane sohbet şahaneydi. Ama artık kahve bahane değil amacın ta kendisi. Çünkü günümüzde kahve çekirdeğinden türemiş yeni bir nesil var.
Çay bahçelerini demode bularak kafelere yönelen, yeniliğe daha açık olan Z ve Alfa kuşağı, kesinlikle yabancı orijinli kahveleri tercih ediyor. Bağdat Caddesi’nin, Kadıköy’ün ara sokaklarındaki irili ufaklı kafeler, zincir mağazalar, kimi kez önünde kuyruklar oluşturacak kadar ilgi görüyor, her stilden, her yaştan genç, sosyal statü fark etmeksizin sosyalleşiyor.
Günümüz gençleri için kahve sadece sosyal hayatın değil, kendi gustolarının da vazgeçilmez bir unsuru.Kahve, demlenmesiyle, sunumuyla, süslemesiyle artık bir sanat.
Kahve trendleri ve nesil kahvecilik kavramı Afrika’dan çıkıp Arap Yarımadası’na oradan da kısa sürede İstanbul’a ulaştı kahve. İlk kez 1727’de Brezilya’dan kahve ithal edilmeye başlandı. Türkiye’deki en eski kahveci 1871 yılında kurulmuş olan Kurukahveci Mehmet Efendi oldu. Nescafe’nin tanınması ise ancak 80’li yılları buldu.
Avrupa ve Amerika’da ise 20. yüzyılda kahve endüstrisi, büyük bir büyümeye yönelmiş. 1970’lerden itibaren kahve türleri ve sunum biçimleri artmaya başlamış, kahvede nesil ya da dalga kavramı oluşmaya başlamıştı. Kahvenin çekirdeğine, demlenme ya da kavrulma yöntemine, sunumuna, filtresine ve türüne göre oluşturulmuş bir kavramdı bu.
1971 yılında Starbucks’ın kuruluşu 2. Nesil kahveciliğin başlangıcı kabul edilir. Starbucks, Cafe Nero gibi zincirlerin popülerlik kazanmaya başlamasıyla oluşmuştur. Espresso, Cappucino, Latte vb. çeşitler ve soğuk demleme gibi metotları geliştirilmiştir.
1.Nesil kahve akımı ise 1990’lı yıllarda Amerika’da ortaya çıkan bir trend’dir. Latte ve oluşturmak ve demlemeyi bir sanata dönüştürmektir.
Günümüzde yaşanan 3. Nesil kahve hareketi ise kahveye olan ilgiyi yeniden şekillendiriyor. Bu hareket, kahveyi sadece bir içecek olarak değil, bir sanat formu olarak ele alıyor. 3. Nesil kahve akımında sürdürülebilir ve etik üretim yöntemleri önem kazanıyor.
2024’ün kahve trendlerinde organik, sertifikalı kahve, süt yerine bitki bazlı sütlerin kullanılması, çevre dostu ambalajlar, kendi kupana kahve servisi gibi uygulamalar öne çıkıyor. Soğuk demleme (cold brew), yaratıcı kahve kokteylleri, yöresel kahve çeşitleri, minimalist kahve dükkanları popülerleşiyor.
Kahve demleme teknikleri, kahve makineleri, kahve hazırlama biçimleri gelişiyor, çeşitleniyor. 3. Nesil kahve akımı ve Baristalık 3. Nesil kahve akımı, deneyselliğe ve yaratıcılığa önem verdiği için Barista’lık mesleği de yeniden önem kazandı. Kahveye dair tüm bilgilere sahip olan, kahveyi hazırlayarak sunan profesyonellere Barista deniliyor. Sekiz yıldır Baristalık yapan Umut Şafak Yılmaz, “kahvenin karakteristik yapısını bilirseniz, yeni deneyler yapabilirsiniz” derken kahvenin demleme sürecinin, miktarların ve ısının da iyi bir kahve için önemli olduğunu Latte art, yani kahvenin süt, köpük, krema ve benzer maddelerle süslenerek sunumu da Baristalık için olmazsa olmaz. Not: Umut Şafak Yılmaz Barista fotoğrafı Kahve tüketimi de üretimi de dünya endüstrisinin ve ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturduğu için kahve çılgınlığı giderek artıyor. Kahve turizmi, kahve temalı destinasyonlar, tadım turları, latte art atölyeleri, sanal kahve etkinlikleri, kahve katkılı tarifler, kahve dergileri, kahve temalı mutfak kreasyonları, kahve figürlü ürünler trend olmayı sürdürüyor.
Her yılın 1 Ekim günü, Dünya Kahve Günü olarak kutlanıyor. Kahvenin tarihini ve kültürünü yeniden hatırlatma amaçlı, global marka yaratma amaçlı, ekosistemi koruma amaçlı onlarca etkinlik, toplantı, fuar gerçekleştiriliyor.
İBB Kültür AŞ tarafından 14-15 Eylül’de Müze Gazhane’de düzenlenen “Kahve Zirvesi 2024” de bunlardan biri. Kahve tadımlarından yaratıcı atölyelere, panellere kadar birçok etkinliğin yapıldığı zirve, kahvenin gerçekten de kültürel, ekonomik ve sosyal anlamda bir fenomen olduğunun kanıtıydı…
